not almak

 

Not almadan zaman ileri akmıyor.

Başarılar, zafer yorgunlukları; hafızayla birlikte eskiyor, sararıyor.

Yazdıkça, not aldıkça ilerlediğini fark ediyor insan.

Yürümenin en güzel tarafı, dönüp geriye bakabilmek.

Not almak, harita üzerinde ilerlediğin yere bakmak, arkayı dikizlemek.

29 Yaşında Fark Ettiğim 29 Şey

1. Planlanan her şey hatalara davetiye çıkarır.

2. Arkadaşlarla evde buluşmak daha keyiflidir.

3. Güzel film ve kitapların sayısı çok az.

4. İnsanların hafızası çok zayıf.

5. Beatles her zaman haklıdır.

6. Gülmekten çekinmeyen insanları çevrende tut.

7. Hayat ciddiye alınmayacak kadar önemli.

8. Bir şeyle ilgilenmenin en iyi yolu onunla ilgilenmemektir.

9. İnsanlar nadiren birbirlerini dinler.

10. Aksilikleri kabullen.

11. Düşündüğün şeylere dönüşürsün. 

12. Not al, her şeyi.

13. Her insanın varış çizgisi aynı yerde değildir.

14. Haberler gereksiz.

15. Günler tahmin ettiğinden uzun.

16. Herkesten yardım iste ama kendin yap.

17. Her gün planlamadığın bir şey yap.

18. Kahkaha en iyi iletişim şeklidir.

19. Dünyanın senin onun üzerinde yaşadığından haberi yok.

20. Kötü müzik dinleyen insanlardan uzak dur.

21. Günde 20 dakika hiçbir şey düşünme.

22. Zaman yönetimi çok önemli.

23. Çoğu şeyi bedava elde etme yolları var.

24. Çoğu şeye ihtiyacın yok.

25. Yürümek çok önemli.

26. Şikayetçileri kimse sevmez.

27. Konuşmaktan keyif aldığın birileri olmalı.

28. Kendini bir kahveyle ödüllendir.

29. Dinozorlara güvenme.

Augusto Monterroso

 Augusto Monterroso, epey bilinen bir küçürek öykü yazarı. Öyküsü şu:

"Uyandığımda dinozor hala oradaydı."

Latin Amerika devletlerinin “dinozorlaşan” yapısını anlattığını söyleyen de var,

Bunun diktatörleri temsil ettiğini de,

Bunun sadece bir söz oyunu olduğunu da,

Bence hepsi. 

Inside Joke

Netflix'in "Kimler Geldi Kimler Geçti" dizisinin yazar odasında bulundum. Dijital bir dizinin içinde bulunmak ilginç bir deneyimdi benim açımdan. Bugüne kadar genelde mizahi öyküler, içerikler benden istenmişti. Tür olarak farklı işlerin içinde yer almak düşünme biçimini de değiştiriyor bir açıdan. KGKG'ye gelirsek Top 10 denilen izlenme sayılarına baktığımızda dizinin globalde epey izlendiğini söyleyebilirim. Tüm dünyadan izleyici bulması, sürekli dizi hakkında TikTok'ların çekilmesi dijital işlerin kolay mecra değiştirebilen işler olduğunu da gösteriyor. Amerikalıların fragmanlık sahne dediği şeyler TikTok'ta bir anda viral oluyor, dizinin sesini kullanarak yüzlerce kişi "kapalı" bir mizah yapıyor. In-joke, inside joke denilen şey. Diziyi izlemeyenlerin anlamayacağı bir mizah. Yazarken buna da kafa yorulması gerekiyor. In-joke konusunda biraz daha yazacağım.

Yazmak

Bir süredir dizilerin yazar odalarında bulunuyor, asistanlık yapıyor, bazen bölüm hikayesi bazen sahneler yazmam gerekiyor. Uzun zaman önce yerli dizi izlemeden, yerli diziler için bir şeyler üretmenin zor olacağını düşünürdüm. Pek öyle olmadı. Her hikaye kendi içinde çözülüyor, rating notları geliyor; çoktan yazılmış şeyler yazılıyor demek istiyorum. Yazmaya devam... 

Augusto Monterroso

Kısa Öykü Hakkında Birkaç Kelam

Roman seven kişi roman yazar; kısa öykü seven, kısa öykü yazar. Ben ikinci gruba dahil olduğum için kısa öykü yazıyorum. Ama çok da değil; dokuz yılda altı tane ya da on iki yılda sekiz tane gibi bir şey.

İnsan çok fazla kısa öykü yazamaz. Dört ya da beş konu vardır; bazıları yedi olduğunu iddia eder. İşte üzerinde çalışılması gerekenler bu konulardır.

Sayfa sayısına gelirsek, bu da az olmalıdır çünkü kısa öykü çok çabuk bir şekilde berbat hale gelebilir. Fazladan on cümle öyküyü çoraklaştırır; eksik on cümle ise öyküyü bir anekdot haline getirir. Yazılı ya da sözlü halde olsun, apaçık anekdot olan bir öykü kadar iğrenç bir şey olamaz.

Gerçek şu ki kimse bir kısa öykünün nasıl olması gerektiğini bilemez. Bunu bilen yazar kötü bir hikaye anlatıcısı demektir. Bu bilgisi, yazdığı ikinci öyküden itibaren aşikar hale gelecektir ve öyküsündeki her şeyin yanlış, sıkıcı ve yapmacık görünmesine yol açacaktır. Yazar, bilgi ve güvenin iğvasından uzak duracak bilgelikte olmalıdır.

Yazar İçin On Emir

1. Rüyalar kendi başlarına ilginç değillerdir. Kulaklarla ve karıncalarla yanlış yerde karşılaşan karışık bir zihnin edebiyatla alakası yoktur. Kafka’ya bakın: Rüyaları gerçek gibiydi.

2. Öykünüzde nasıl ilerleyeceğinizi kestiremiyorsanız eğer, durun. Tavana bakın. 10’a kadar sayın, biraz viski için. Öyküler sondan başa doğru ilerlerler.

3. Olabildiğince düzeltin, sonra da bir kusur ekleyin: yanlış yere konmuş bir virgül, hercai bir büyük harf, tekrar eden bir sözcük. Edebiyatta, doğallıktan daha önemli bir şey yoktur.

4. İnsanların konuşmalarını dinlemekten vazgeçmeyin. İyi yazılmış diyaloglar, o konuşmalardan doğarlar.

5. İyi bir üslup görünür değildir. Borges cesetlere makyaj yapmaz, onları diriltirdi.

6. Semboller, sinekler gibi, her yerdedirler. Fakat yalnızca sinek yiyenlerin ilgisini çekerler.

7. Birçok film izlemişsinizdir. Öyküler sahne sahne ortaya çıkmazlar. Okurun, sizin söylediğiniz şeyi “görmesini” beklemeyin. İmgelerinizi göstermeyi öğrenin.

8. Yazarken, duyguların karakterlerin tepkilerini yönlendirmesine izin vermeyin. Mahzun bir kahraman, okuyucuyu mahzunlaştırmaz. Duyguların, yazılanlara verilen tepki olarak ortaya çıkmasına izin verin.

9. Don Kişot’u okuyun. Sonra tekrar okuyun. Sonra da, içindeki hiç kimsenin Don Kişot’u bilmediği bir öykü yazın.

10. Özlü olmayı övmeyin, onu uygulayın. Daha fazla vakit almasına takılmayın. Pascal, yine, haklı: Uzun metinler, onları kısa hale getirmek için gereken vaktin ayrılmamasının sonucudurlar.

11. Romancılar acemi hikayecilerdir, ama tersi doğru değildir. Kısa öykü, başka bir türün hazırlık aşaması değildir.

12. On maddesi olan on emir’lerden uzak durun. Aslına bakarsanız, tüm on emir’lerden uzak durun.

Çeviri: Onur Çalı

Komedi Atölyesi

Uzun zamandır aklımda bir komedi atölyesi yapmak vardı.

Gerçekten bilgilerin paylaşıldığı.

Gerçekten bir şeylerin karşılıklı öğrenildiği bir atölye.

Çünkü benim buna 10 yıl önce çok ihtiyacım vardı. 

Ulaşılabilir bir atölye olması benim için çok önemli bir konuydu. 

Ortaya şöyle bir şey çıktı. 

İlgilenenlere duyurulur.

https://linktr.ee/hrisippos

Senaryo Haritaları

 📘 Save the Cat (Blake Snyder)

Blake Snyder’ın “Save the Cat” kitabı, özellikle senaryo yazımına yeni başlayanlar için sade ve uygulanabilir bir yol haritası sunar. Kitabın merkezinde, izleyicinin ana karakterle empati kurabilmesi için onun “bir kediyi kurtarması” gibi küçük ama insani bir eylem yapması gerektiği fikri yer alır. Snyder’ın 15 basamaklı “beat sheet” yöntemi, hikayenin ritmini belirleyerek yapıyı kolaylaştırır ve ticari başarıya ulaşabilecek senaryoların temelini atar. Popüler sinema anlatısının nabzını tutmak isteyenler için vazgeçilmez bir kaynaktır.

📗 The Writer’s Journey (Christopher Vogler)
Joseph Campbell’ın mitolojik kahraman yolculuğu teorisinden esinlenen Christopher Vogler, “The Writer’s Journey” kitabında bu arketipik yapıyı modern hikâyelere nasıl uygulayabileceğimizi anlatır. Kahramanın içsel ve dışsal yolculuğu üzerinden şekillenen bu yaklaşım, karakter dönüşümünü merkeze alır. Vogler’in 12 aşamalı anlatı modeli, özellikle karakter gelişimine odaklanan dramatik hikayeler için güçlü bir araç sunar. Epik anlatılar ya da duygusal derinliği olan hikayeler yaratmak isteyen yazarlar için etkili bir pusuladır.

🔵 Dan Harmon’un Story Circle’ı
Rick and Morty'nin yaratıcılarından Dan Harmon, klasik kahraman yolculuğunu sekiz adımlık sade ve döngüsel bir modele dönüştürerek “Story Circle”ı geliştirmiştir. Bu modelde karakter, tanıdık bir dünyadan çıkar, yeni bir gerçeklikle yüzleşir, bir bedel öder ve dönüşerek geri döner. Minimal ve esnek yapısı sayesinde hem drama hem de komedide kolayca uygulanabilir. Story Circle, karmaşık yapıları anlaşılır kılarken karakterin değişimini temel alır ve özellikle televizyon yazımında hızla popülerlik kazanmıştır.

As Bayrakları

Superman II, Elton John Nikita klibi ve Ferdi Tayfur'un Huzurum Kalmadı filminin 14. dakikası. Yabancı işlerde Türkçe harfler görme sevinciyle Yeşilçam filminde Beatles görme zevki.