Yazmak Karınca Çiftliği Kurmaktır

Her yazarın yazım sancılarını anlatmaktan kaçındığı fakat üzerinden belli bir süre geçtikten sonra keyif aldığını biraz da üstün bir tavırla itiraf ettiği günler benim için her zaman iştahlı yazım günlerimin en güzel hatırasıdır.

Onlarca sayfayı silerek yeniden yazmak, buruşturulan notları çöpe atmak, işe yarar bir şey çıkar umuduyla çöpleri yeniden karıştırmak. Günü iyi yazılmış bir sayfayla kapattığımıza mutlu olurken bunların hiçbiri yaşanmamış gibi davranmak. 

Her yazar, acı dolu bu süreci kabullense de bunu bir başkasına övünerek anlatmaktan çekinmez. Ortaya çıkardığı öykünün, romanın, kitabın onun için parmak şıklatmak kadar kolay olduğunu ima eder. 

Yazmak için öneri isteyenler karşısında durum değişir. Yazar birden kutsal bir dürüstlük dürtüsüyle bu işin ne kadar zor olduğundan bahsetmeye başlar. Tamamlaması yıllar süren cümleler, bilinçaltında budaklanan fikirler ve uykusuz bırakan hayatı kaçırma hissinin verdiği rahatsızlıktan sözü açar.

Gündelik işlerin hayatın cazibesini nasıl gölgelediğinden bahseder. Muhasebe kayıtlarına bakan gözler feribotların buğulu camlarında kızıl bulutların dansını göremez çünkü.

Yazmak karınca çiftliği kurmak gibidir. Karıncalara siz ne kadar yol açarsanız açın hangi yoldan gideceklerine yine onlar, sinir bozucu bir bekleyişle karar verir. İyi bir karınca çiftliği kurmak yıllar alır. Doğru karıncaları seçecek kadar yetenekli doğmuş olanlarsa ilginç bir şekilde kendi seslerini bulur.

Her yazar da pek güzel ve kendine özgü bir havası olan bu çiftlikle övünmekten geri kalmaz ama karınca çiftliğine şekil verenin kendisi değil de o büyülü ve kontrol dışı süreç olduğundan da pek bahsetmez. 

Yazmak

Bir süredir dizilerin yazar odalarında bulunuyor, asistanlık yapıyor, bazen bölüm hikayesi bazen sahneler yazmam gerekiyor. Uzun zaman önce yerli dizi izlemeden, yerli diziler için bir şeyler üretmenin zor olacağını düşünürdüm. Pek öyle olmadı. Her hikaye kendi içinde çözülüyor, rating notları geliyor; çoktan yazılmış şeyler yazılıyor demek istiyorum. Yazmaya devam... 

Yazarlardan Yazarlık Üstüne Sözler

 

• Ernest Hemingway: “Yazmak kolaydır. Tek yapmanız gereken, daktilonun başına oturup kanamaktır.”
• Anne Lamott: “İlk taslaklar her zaman berbattır.”
• Neil Gaiman: “Bittiği sürece bir şeyin doğru yazılıp yazılmadığına karar verebilirsiniz. Ancak bitirene kadar bu tartışma gereksizdir.”

• Ray Bradbury: “Bir yazara verebileceğim en iyi tavsiye şudur: Kendinizi aşkla besleyin ve kütüphanelerde büyüyün.”
• Toni Morrison: “Yazmak istediğiniz kitap henüz yazılmamış bir kitapsa, o kitabı yazmanız gerektiğini bilin.”
• Stephen King: “Eğer kitap okumaya zamanınız yoksa, yazmaya da zamanınız ve araçlarınız yok demektir.”

Yazmak Hakkında

"Sokrat’ın yanından geliyorum. Akropolis’te oturup tartıştık.
Benim var olmadığımı kanıtladı. Moralim çok bozuk."
-Woody Allen


"Yazmak için yaşamak, duymak, halkı algılamak gerekir. .. Bir yazar için çok
gereklidir halkın içinde kalabilmek … Ve halkın değişimini algılamak …"
- Orhan Kemal


“Benim, şu dil konusunda, hastalık derecesindeki titizliğimi yakınlarım bilirler. Bir noktalı virgülün yanlış kullanılmasına bile dayanamazken, benimle hiç
ilgisi olmayan sözcüklerle, konuşma biçimiyle,
bana mal edilmiş diyaloglara nasıl dayanayım!”
-Nezihe Meriç


"Bütünün içinden kıpırtılarla geçen yarı yarıya gizlenmiş o mizah damarı benim yakalamayı amaçladıklarım ve başarılı olduğumu sandığım zamanlarda tutturduğum oranlara bakarak kendimi kutladığım şeyler arasında..."
-Washington lrving

Neden Yazıyoruz?

"Bence temelde iki kişi için yazarsın. Öncelikle tamamen mükemmelleştirmek amacıyla kendin için, ki durum bu değilse ne ala, sonra da okuma yazma bilsin bilmesin, hayatta olsun olmasın sevdiğin kadın için."Arthur Mizener'e, 1950 Selected Letters, s. 694

Hemingway

"Bugün yine romanım üzerinde çalışacağım. Yazmak güç iş Max, ama hiçbir şey daha iyi hissettirmiyor."
Maxwell Perkins'e, 1938 Selected Letters, s. 474

Hemingway

"Bu aralar her gün çalışıyorum ve iyi gidiyor. Hayat çok durağan oldu. Yine de başka her şeyden daha eğlenceli. Hatırlar mısın yaşlı Ford [Maddox] nasıl da sürekli yazardı, [Joseph] Conrad yazarken nasıl acı çekerdi? Yapılacak iş değil vs. derdi. Sen de yazarken acı çeker misin? Ben hiç çekmem. Yazmadığım zaman, veya yazmaya başlamadan hemen önce anam ağlar; sonrasında da bomboş ve bombok hissederim. Fakat hiçbir zaman yazarkenki kadar iyi hissedemem."
Malcolm Cowley'e, 1945 Selected Letters, s. 604-605

Hemingway

"Çok komik bir kitap yazmak için önce büyük eziyet çekmek gerekir."
William B. Smith, Jr.'a, 1924 Selected Letters, s. 139

Hemingway

Bir Öykü Nasıl yazılır?

1. Bir öyküyü nasıl yazarsınız?

Şahsi sorulara şahsi yanıtlar vereceğim. Yazılmaz, yakalanır diyerek beni akıllı gösterecek bir tümceyle başlayacağım söze, böylece soruyu kendi istediğim yere çekeceğim. Hayatın içinde karşılaştığımız öykü; kapanlarla, tuzaklarla, oltayla değil kelebek ağıyla yakalanabilir ancak. 

2. Belli bir rutininiz var mı?

Sürekli yeni bir şeyler bulmaya çalışırken, başıma bin bir türlü bela alınca, öykü kendini yazdırmıyor. İnsan bir Chet Baker dinleyeyim, Woody Allen açayım, Beatles olsun, keyfim yerine gelsin diyor fakat sürekli bir şeyler dönüyor İstanbul'da.

Bilgisayarı yüksek çözünürlüklü ekranında sorunlarını çözmeye çalışırken alçak gönlünle kendinden bir şeyler karalıyorsun. Merak ederek sayfaları karıştırıyorsun, daha iyisini yazarım diyorsun, zaman tünelin çağın felaketleriyle dolarken hayatı bir yanından mandallayıp kurutmaya çalışıyorsun. 

Tam aklına bir şeyler geliyor derken ya mahallede bir çöp ev basılıyor, ya da kavga çıkıyor. Demliğin, vapurun, polisin düdüğü ötüyor. Tam tüm karmaşa bitti derken evde kahve bitiyor. Süt içeyim diyorsun süt de bitiyor. Bunlar olurken olay örgüsü sözcüklere emanet ilerliyor. Tuhaflıklar peşimi bırakmazken nasıl öykü yazacağım? İnsan kendini dinliyor, sayfalarca yazıyor, sonra onları bir çırpıda siliveriyor. Yeni metin belgesi açılıveriyor. Herkesin kaosu kendine.