Logline - Tretman - Senaryo (Sinemaya Giriş ve Çıkış)

Kafamızı karıştıran tüm senaryo terimlerine açıklık getirelim.

Logline Nedir?

Logline, bir hikâyeyi birkaç cümleyle özetleyen kısa ve çarpıcı ifadedir. Logline, hikâyenin temel çatışmasını, ana karakteri ve hedefini belirtir. Amaç, potansiyel yapımcıları, izleyicileri ya da okuyucuları hikâyeye çekmektir.

• Syd Field (Screenplay: The Foundations of Screenwriting):

“Logline, hikâyenizin DNA’sıdır. Eğer logline’ınız net değilse, hikâyeniz de net olmayacaktır.”

• Blake Snyder (Save the Cat!):

“Bir logline, hikâyenizi bir cümlede satabileceğiniz bir reklamdır.”

Örnek: 

“Bir haham ve aykırı podcastler kaydeden bir kadının aşkı.”

“Amerika Birleşik Devletleri'nin 1950'lerden 70'lere kadar olan tarihi, IQ'su 75 olan ve çocukluk aşkıyla yeniden bir araya gelmeyi arzulayan bir Alabama'lının; otobüs durağındaki yabancılara hayatını anlatmasıyla dinleriz.”

Sinopsis Nedir?

Sinopsis, bir hikâyenin başından sonuna kadar olan olayları kapsayan, kısa ve özet bir anlatımıdır. Genelde 1-2 sayfa uzunluğunu geçmez (hatta bir paragraf bile olabilir) ve hikâyenin ana temasını, karakterlerini ve olay örgüsünü açıklamayı amaçlar. Sinopsis, senaryo yazımından önce hikâyeyi zihinsel olarak tasarlamanın bir yoludur.

·       Robert McKee (Story: Substance, Structure, Style and the Principles of Screenwriting):

“Sinopsis, hikâyenizin ruhudur. Anlatacak bir hikâyeniz varsa, bunu kısaca anlatabilmelisiniz.”

·       William Goldman (Adventures in the Screen Trade):

“Sinopsiste önemli olan, hikâyenin en etkileyici anlarını saklamadan paylaşmaktır. Hikâyenin bütününü anlamadan detaylarla ilgilenemezsiniz.”

Örnek:
“Genç bir avukat, çalıştığı büyük hukuk firmasının yasadışı işlerini fark eder. Ailesiyle tehdit edilmesine rağmen, adalet için savaşmaya karar verir. Firmanın ona kurduğu tuzaklardan kurtulmaya çalışırken bir yandan da kendi hayatını sorgular.”

 

Tretman Nedir?

Tretman, bir senaryonun genişletilmiş, ancak hala senaryo formatına dönüştürülmemiş halidir. Diyaloglar genellikle bulunmaz, ancak sahneler detaylı şekilde açıklanır. Bu, hem senarist hem de yapım ekibi için hikâyenin nasıl gelişeceğini görmek adına bir yol haritasıdır.

·       Linda Seger (Making a Good Script Great):

“Tretman, bir senaryonun mimari planıdır. Tüm yapı burada netleşir.”

·       Quentin Tarantino (Senaryo yazımı üzerine bir röportajda):

“Ben tretman yazmam ama hikâyenin ilk hâlini yazarken, kafamdaki her detay tretman gibi akar. Sonra bunları kırpar ve diyalogları eklerim.”

Örnek (Bir sahne için):
Sahnede, genç avukat gece ofiste yalnız çalışırken bilgisayarına gizlice bir virüs yerleştirildiğini fark eder. Panikle ofisten kaçmaya çalışırken asansörde bekleyen şüpheli biriyle karşılaşır. Asansör kapanırken gerilim yükselir.

Senaryo Yaratmanın Katmanları

Logline, sinopsis ve tretman; bir hikâyeyi inşa ederken birbirini tamamlayan, katmanlı araçlardır. Syd Field’in dediği gibi:

“Senaryo yazımı bir süreçtir. Doğru temeller olmadan, bir hikâye çöker.”

Logline hikâyenin ilk tohumu, sinopsis bu tohumun filizlenişi, tretman ise bir ağaca dönüşmesidir.